అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 037
॥ శ్రీః ॥
3.37. అధ్యాయః 037
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ వ్యాసోపదిష్టమంత్రోపదేశపూర్వకమస్త్రగ్రహణాయ స్వర్గంప్రత్యర్జునస్య ప్రస్థాపనం ॥ 1 ॥
స్వర్గం ప్రస్థితేనార్జునేన యధ్యేపథమింద్రకీలగిరౌ తపశ్చర్యా ॥ 2 ॥
తత్ర మునిరూపిణ ఇంద్రస్య దర్శనం ॥ 3 ॥
దివ్యాస్త్రదానం యాచితేనేంద్రేణార్జునంప్రతి తపసా రుద్రప్రసాదనానంతరమస్త్రలాభాయ స్వర్గాగమనచోదనా ॥ 4 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-37-0x(1865)(17128)
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః।
సంస్మృత్య మునిసందేశమిదం వచనమబ్రవీత్ ॥ 3-37-1(17129)
వివిక్తే విదితప్రజ్ఞమర్జునం పురుషర్షభ।
సాంత్వపూర్వం స్మితం కృత్వాపాణినా పరిసంస్పృశన్ ॥ 3-37-2(17130)
స ముహూర్తమివ ధ్యాత్వా వనవాసమరిందమః।
ధనంజయంధర్మరాజో రహసీదమువాచ హ ॥ 3-37-3(17131)
భీష్మే ద్రోణే కృపే కర్ణే ద్రోణపుత్రే చ భారత।
ధనుర్వేదశ్చతుష్పాద ఏతేష్వద్య ప్రతిష్ఠితః ॥ 3-37-4(17132)
దైవం బ్రాహ్మం చాసురం చ సప్రయోగచికిత్సితం।
సర్వాస్త్రాణాం ప్రయోగం చ అభిజానంతి కృత్స్నశః ॥ 3-37-5(17133)
తే సర్వే ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రేణ పరిసాంత్వితాః।
సంవిభక్తాశ్చ తుష్టాశ్చ గురువత్తేషు వర్తతే।
సర్వయోధేషు చైవాస్య సదా ప్రీతిరనుత్తమా ॥ 3-37-6(17134)
ఆచార్యా మానితాస్తుష్టాః శాంతిం వ్యవహరన్న్యుత।
శక్తిం న హాపయిష్యంతి తే కాలే ప్రతిపూజితాః ॥ 3-37-7(17135)
అద్య చేయం మహీ కృత్స్నా దుర్యాధనవశానుగా।
సగ్రామనగరా పార్థ ససాగరవనాకరా ॥
భవానేవ ప్రియోఽస్మాకం త్వయి భారః సమాహితః ॥ 3-37-8(17136)
అత్ర కృత్యం ప్రపశ్యామి ప్రాప్తకాలమరిందమ।
కృష్ణద్వైపాయనాత్తాత గృహీతోపనిషన్మయా ॥ 3-37-10(17137)
గృహీతయా తయా సంయగ్జగత్సర్వం ప్రకాశతే।
తేన త్వం బ్రహ్మణా తాత సంయుక్తః సుసమాహితః ॥ 3-37-11(17138)
దేవతానాం యథాకాలం ప్రసాదం ప్రతిపాలయ।
తపసా యోజయాత్మానముగ్రేణ భరతర్షభ ॥ 3-37-12(17139)
ధనుష్మాన్కవచీ ఖంగీ మునిః సాధువ్రతే స్థితః।
న కస్యచిద్దదన్మార్గం గచ్ఛ తాతోత్తరాం దిశం ॥ 3-37-13(17140)
ఇనద్రే హ్యస్త్రాణి దివ్యాని సమస్తాని ధనంజయ।
వృత్రాద్భీతైర్బలం దేవైస్తదా శక్రే సమర్పితం ॥ 3-37-14(17141)
తాన్యేకస్థాని సర్వాణి తతస్త్వం ప్రతిపత్స్యసే।
`అనేన బ్రహ్మణా తాత సర్వం సంప్రతిపద్యతే ॥' 3-37-15(17142)
శక్రమేవ ప్రపద్యస్వ స తేఽస్త్రాణి ప్రదాస్యతి।
దీక్షితోఽద్యైవ గచ్ఛ త్వం ద్రష్టుం దేవం పురందరం ॥ 3-37-16(17143)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-37-17x(1866)
ఏవముక్త్వా ధర్మరాజస్తమధ్యాపయత ప్రభుః ॥ 3-37-17(17144)
దీక్షితం విధినా తేన యతవాక్కాయమానసం।
అనుజజ్ఞే తదా వీరం భ్రాతా భ్రాతరమగ్రజః ॥ 3-37-18(17145)
నిదేశాద్ధర్మరాజస్య ద్రష్టుకామః పురందరం।
ధనుర్గాండీవమాదాయ తథాఽక్షయ్యే మహేషుధీ ॥ 3-37-19(17146)
కవచీ సతలత్రాణో బద్ధగోధాంగులిత్రవాన్।
హత్వాఽగ్నిం బ్రాహ్మణాన్నిష్కైః స్వస్తివాచ్య మహ్యభుజ ॥ 3-37-20(17147)
ప్రాతిష్ఠత మహాబాహుః ప్రగృహీతశరాసనః।
వధాయ ధార్తరాష్ట్రాణాం నిఃశ్వస్యోర్ధ్వముదైక్షత ॥ 3-37-21(17148)
తం దృష్ట్వా తత్రకౌంతేయం ప్రగృహీతశరాసనం।
అబ్రువన్బ్రహ్మణాః సిద్ధా భూతాన్యంతర్హితాని చ ॥ 3-37-22(17149)
క్షిప్రమాప్నుహి కౌంతేయ మనసా యద్యదిచ్ఛసి।
సంసాధయస్వ కౌంతేయ ధ్రువోస్తు విజయస్తవ ॥ 3-37-23(17150)
అబ్రువన్బ్రాహ్మణాః పార్థమితి కృత్వా జయాశిషః।
`సిద్ధచారణసంఘాశ్చ గంధర్వాశ్చ తమబ్రువన్ ॥ 3-37-24(17151)
స్వస్తివ్రతముపాధత్స్వ సంకల్పస్తవ సిద్ధ్యతాం।
మనోరథాశ్చ తే సర్వే సమృద్ధ్యంతాం మహారథ ॥ 3-37-25(17152)
ఏవముక్తోఽభివాద్యైతాన్బద్ధాంజలిపుటస్తథా।
తపోయోగమనాః పార్థః పురోహితమవందత ॥ 3-37-26(17153)
తతః ప్రీతమనా జిష్ణుస్తావుభావభ్యవందత।
సహోదరావతిరథౌ యుధిష్ఠిరవృకోదరౌ ॥ 3-37-27(17154)
తం క్లాంతమనసౌ పూర్ణమభిగంయ మహారథౌ।
యమౌ గాండీవధన్వానమభ్యవాదయతాముభౌ ॥ 3-37-28(17155)
అభివాద్య తు తౌ వీరావూచతుః పాకశాసనిం।
అవాప్తవ్యాని సర్వాణి దివ్యాన్యస్త్రాణి వాసవాత్। 3-37-29c
అస్త్రాణ్యాప్నుహి కౌంతేయ మనసా యద్యదిచ్ఛసి ॥ 3-37-29(17156)
గిరో హ్యశిథిలాః సర్వా నిర్దోషాః సంమతాః సతాం।
త్వమేకః పాండవేష్వద్య సంప్రాప్తోసి ధనంజయ ॥ 3-37-30(17157)
న చాధర్మవిదం దేవా నాసిద్ధం నాతపస్వినం।
ద్రష్టుమిచ్ఛంతి కౌంతేయ చలచిత్తం శఠం న చ ॥ 3-37-31(17158)
రోరూయమాణః కటుకమీర్ష్యకః కటుకాక్షరః।
శఠకః శ్లాఘకః క్షేప్తా హంతా చ విచికిత్సితా ॥ 3-37-32(17159)
విశ్వస్ హంతా మాయావీ క్రోధనోఽనృతభాషితా।
అత్యాశీ నాస్తికోఽదాతా మిత్రధ్రుక్సర్వశంకితః ॥ 3-37-33(17160)
ఆక్రోష్టా చాతిమానీ చ రౌద్రో లుబ్ధోఽథ లోలుపః।
స్తేనశ్చ మద్యపశ్చైవ భ్రూణహా గురుతల్పగః ॥ 3-37-34(17161)
సంభావితాత్మా చాత్యర్థం నృశంసః పురుషశ్చ యః।
నైతే లోకానాప్నువంతి నిర్లోకాస్తే ధనంజయ ॥ 3-37-35(17162)
ఆనృశంస్యమనుక్రోశః సత్యం కరుణవేదితా।
దమః స్థితిర్ధృతిర్ధర్మః క్షమా కృత్యమనుత్తమం ॥ 3-37-36(17163)
దయా శమశ్చ ధర్మశ్చ గురుపూజా కృతజ్ఞతా।
మైత్రతా ద్విజభక్తిశ్చ వసంతి త్వయి ఫల్గున।
వ్యపేక్షా సర్వభూతేషు కృపా దానం మతిః స్మృతిః ॥ 3-37-37(17164)
తస్మాత్కౌరవ్య శక్రేణ సమేష్యసి ధనంజయ।
త్వాదృశేన హి దేవానాం శ్లాఘనీయః సమాగమః ॥ 3-37-38(17165)
సుహృదాం సోదరాణాం చ సర్వేషాం భరతర్షభ।
త్వం గతిః పరమా తాత వృత్రహా మరుతామివ ॥ 3-37-39(17166)
తస్మింస్త్రయోదశే వర్షే భ్రాతరః సుహృదశ్చ తే।
సర్వే హిసంశ్రయిష్యంతి బాహువీర్యం మహాబల ॥ 3-37-40(17167)
స పార్థ పితరం గచ్ఛ సహస్రాక్షమరిందమ।
ముష్టిగ్రహణమాదత్స్వ సర్వాణ్యస్త్రాణి వాసవాత్ ॥ 3-37-41(17168)
శతశృంగే మహాబాహో మఘవానిదమబ్రవీత్।
శృణ్వతాం సర్వభూతానాం త్వాముపాఘ్రాయ మూర్ధని ॥ 3-37-42(17169)
విదితః సర్వభూతానాం దివం తాత గమిష్యసి।
ప్రాప్య పుణ్యకృతాం లోకాన్రంస్యసే జయతాంవర ॥ 3-37-43(17170)
మానితస్త్రిదశైః పార్థ విహృత్య సుసుఖం దివి।
అవాప్యపరమాస్త్రాణి పృథివీం పునరేష్యసి ॥ 3-37-44(17171)
గుణాంస్తే వాసవస్తాత ఖాండవం దహతి త్వయి।
శృణ్వతాం సర్వభూతానాం పునః పునరభాషత ॥ 3-37-45(17172)
తాం ప్రతిజ్ఞాం నరశ్రేష్ఠ కర్తుమర్హసి వాసవీం।
కంచిద్దేశమితః ప్రాప్య తపోయోగమనా భవ ॥ 3-37-46(17173)
కర్తుమర్హసి కౌరవ్య మఘవద్వచనం హితం।
దీక్షిత్వాఽద్యైవ గచ్ఛ త్వం ద్రష్టాఽసి త్వం పురందరం ॥ 3-37-47(17174)
తౌ పరిష్వజ్య బీభత్సుః కృష్ణామామంత్ర్య చాప్యుభౌ।
మనాంస్యాదాయ సర్వేషాం ప్రయాతః పురుషర్షభః ॥' 3-37-48(17175)
తం తథా ప్రస్థితం వీరం సింహస్కంధోరసం తదా।
ప్రాంజలిః పాండవంకృష్ణా దేవానాం కుర్వతీ నమః।
వాగ్భిః పరమశుద్ధాభిర్మంగలాభిరభాషత్ ॥ 3-37-49(17176)
నమో ధాత్రే విధాత్రే చ స్వస్తి గచ్ఛ వనాద్వనం।
`ధర్మస్త్వాం జుషతాం పార్థ భాస్కరశ్చ విభావసుః।
బ్రహ్మా త్వాం బ్రాహ్మణాశ్చైవ పాలయంతు ధనంజయ ॥' 3-37-50(17177)
జ్యేష్ఠాపచాయీ జ్యేష్ఠస్య భ్రాతుర్వచనమాస్థితః।
ప్రపద్యేథా వసూవ్రుద్రానాదిత్యాన్సమరుద్గణాన్।
విశ్వేదేవాంస్తథా సాధ్యాఞ్శాంత్యర్థం భరతర్షభ ॥ 3-37-51(17178)
స్వస్తి తేస్త్వాంతరిక్షేభ్యో దివ్యేభ్యో భరతర్షభ।
పార్థివేభ్యశ్చ సర్వేభ్యో యే కేచిత్పరిపంథినః ॥ 3-37-52(17179)
అవరోధాద్వనే వాసాత్సర్వస్వహరణాదపి।
ఇదం దుఃఖతరం మన్యే పుత్రేభ్యశ్చ వివాసనాత్ ॥ 3-37-53(17180)
మాస్మాకం క్షత్రియకులే జాతుచిత్పునరుద్భవః।
బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్యామి యేషాం నాయుధజీవికా ॥ 3-37-54(17181)
ఇదం మే పరమం దుఃఖం యః స పాపః సుయోధనః।
దృష్ట్వా మాం గౌరితి ప్రాహ ప్రహసన్రాజసంసది ॥ 3-37-55(17182)
తస్మాద్దుఃఖాదిదం దుఃఖం గరీయ ఇతిమే మతిః।
యత్తత్పరిషదో మధ్యే బహ్వయుక్తమభాషత ॥ 3-37-56(17183)
`ధ్వంసితః స్వగృహేభ్యశ్చ రాష్ట్రాచ్చ భరతర్షభ।
వనే ప్రతిష్ఠితో భూత్వా సౌహార్దాదవతిష్ఠసే ॥' 3-37-57(17184)
జేతా యః సర్వశత్రూణాం యః పావకమతర్పయః।
జనస్త్వాం పశ్యతీదానీం గచ్ఛంతం భరతర్షభ ॥' 3-37-58(17185)
అస్మిన్నూనం మహారణ్యే భ్రాతరః సుహృదశ్చ తే।
త్వత్కథాః కథయిష్యంతి చారణా ఋషయస్తథా ॥ 3-37-59(17186)
యత్తే కుంతీ మహాబాహో జాతస్యైచ్ఛద్ధనంజయ।
తత్తేఽస్తు సర్వం కౌంతేయ యథా చ స్వయమిచ్ఛసి ॥ 3-37-60(17187)
`వసుదేవస్వసా దేవీ త్వామార్యా పునరాగతం।
పశ్యతు త్వాం పృథా పార్థ సహస్రాక్షమివాదితిః' ॥ 3-37-61(17188)
నూనం తే భ్రాతరః సర్వే త్వత్కథాభిః ప్రజాగరే।
రంస్యంతే తవ కర్మాణి కీరత్యంతః పునః పునః ॥ 3-37-62(17189)
న చ నః పార్థ భోగేషు న ధనే నోత జీవితే।
తుష్టిర్బుద్ధిర్భవిత్రీ వా త్వయి దీర్ఘప్రవాసిని ॥ 3-37-63(17190)
త్వయి నః పార్థ సర్వేషాం సుఖదుఃఖే ప్రతిష్ఠతే।
జీవితం మరణం చైవ రాజ్యమైశ్వర్యమేవ చ ॥ 3-37-64(17191)
ఆపృష్టో నోసి కౌంతేయ స్వస్తి ప్రాప్నుహి పాండవ।
కృతాస్త్రం స్వస్తిమంతం త్వాం ద్రక్ష్యామి పునరాగతం ॥ 3-37-65(17192)
బలవద్భిర్విరుద్ధం న కార్యమేతత్త్వయాఽనఘ।
ప్రయాహ్యవిఘ్నేయైవాశు విజయాయ మహాబల ॥ 3-37-66(17193)
హ్రీః శ్రీః కీర్తిర్ధృతిః పుష్టిరుమా లక్ష్మీః సరస్వతీ।
ఇమా వై తవ పాంథస్ పాలయంతు ధనంజయ ॥ 3-37-67(17194)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-37-68x(1867)
ఏవముక్త్వాఽఽశిషః కృష్ణా విరరామ యశస్వినీ। 3-37-68(17195)
తతఃప్రదక్షిణం కృత్వా భ్రాతౄంధౌంయం చ పాండవః।
ప్రాతిష్ఠత మహాబాహుః ప్రగృహ్య రుచిరం ధనుః ॥ 3-37-69(17196)
`శనైరివ దిశం వీర ఉదీచీం భరతర్షభ।
సంహరంస్తరసా వృక్షాఁల్లతా వల్లీశ్చ భారత।
అసజ్జమానో వృక్షేషు జగామ సుమహాబలః ॥' 3-37-70(17197)
తస్య మార్గాదపాక్రామన్సర్వభూతాని గచ్ఛతః।
యుక్తస్యైంద్రేణ యోగేన పరాక్రాంతస్య శుష్మిణః ॥ 3-37-71(17198)
సోఽగచ్ఛత్పర్వతాంస్తాత తపోధననిషేవితాన్।
దివ్యం హైమవతం పుణ్యం దేవజుష్టం పరంతపః ॥ 3-37-72(17199)
అగచ్ఛత్పర్వతం పుణ్యమేకాహ్నైవ మహామనాః।
మనోజవగతిర్భూత్వా యోగయుక్తో యథాఽనిలః ॥ 3-37-73(17200)
హిమవంతమతిక్రంయ గంధమాదనమేవ చ।
అత్యక్రామత్స దుర్గాణి దివారాత్రమతంద్రితః ॥ 3-37-74(17201)
ఇంద్రికీలం సమాసాద్య తతోఽతిష్ఠద్ధనంజయః।
`గత్వా స షడహోరాత్రాన్సప్తమేఽహని పాండవః ॥ 3-37-75(17202)
ప్రస్థేంద్రకీలస్య శుభే తపోయోగపరోఽభవత్।
ఊర్ధ్వబాహుర్న చాంగాని ప్రాస్పందయత కించన ॥ 3-37-76(17203)
సమాహితాత్మా నియతః సహస్రాక్షసుతోఽచ్యుతః'।
అంతరిక్షే స శుశ్రావ తిష్ఠేతి స వచస్తదా ॥ 3-37-77(17204)
తచ్ఛ్రుత్వా సర్వతో దృష్టిం చారయామాస రపాండవః।
అథాపశ్యత్సవ్యసాచీ వృక్షమూలే తపస్వినం ॥ 3-37-78(17205)
బ్రాహ్ంయా శ్రియా దీప్యమానం పింగలం జటిలం కృశం।
సోఽబ్రవీదర్జునం తత్రస్థితం దృష్ట్వా మహాతపాః ॥ 3-37-79(17206)
కస్త్వం తాతేహ సంప్రాప్తో ధనుష్మాన్కవచీ శరీ।
నిబద్ధాఽసితలత్రాణః క్షత్రధర్మమనువ్రతః ॥ 3-37-80(17207)
నేహ శస్త్రేణ కర్తవ్యం శాంతానామేష ఆలయః।
వినీతక్రోధహర్షాణాం బ్రాహ్మణానాం తపస్వినాం ॥ 3-37-81(17208)
నేహాస్తి ధనుషా కార్యం న సంగ్రామోఽత్ర కర్హిచిత్।
నిక్షిపైతద్ధనుస్తాత ప్రాప్తోసి పరమాం గతిం ॥ 3-37-82(17209)
ఇత్యనంతౌజసం వీరం యథా చాన్యం పృథగ్జనం।
తథా హసన్నివాభీక్ష్ణం బ్రాహ్మణోఽర్జునమబ్రవీత్।
న చైనం చాలయామాస ధైర్యాత్సుధృతనిశ్చయం ॥ 3-37-83(17210)
తమువాచ తతః ప్రీతః స ద్విజః ప్రహసన్నివ।
వరం వృణీష్వ భద్రం తే శక్రోఽహమరిసూదన ॥ 3-37-84(17211)
ఏవముక్తః సహస్రాక్షం ప్రత్యువాచ ధనంజయః।
ప్రాంజలిః ప్రణతో భూత్వా సూరః కురుకులోద్వహః ॥ 3-37-85(17212)
ఈప్సితో హ్యేష వై కామో వరం చైనం ప్రయచ్ఛ మే।
త్వత్తోఽద్య భగవన్నస్త్రంకృత్స్నమిచ్ఛామి వేదితం ॥ 3-37-86(17213)
ప్రత్యువాచ మహేంద్రస్తం ప్రీతాత్మా ప్రహసన్నివ।
ఇహ ప్రాప్తస్య కిం కార్యమస్త్రైస్తవ ధనంజయ ॥ 3-37-87(17214)
కామాన్వృణీష్వ లోకాంస్త్వం ప్రాప్తోసి పరమాం గతిం।
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ సహస్రాక్షం ధనంజయః ॥ 3-37-88(17215)
న లోభాన్న పునః కామాన్న దేవత్వం పునః సుఖం।
న చ సర్వామరైశ్వర్యం కామయే త్రిదశాధిప ॥ 3-37-89(17216)
భ్రాతౄంస్తాన్విపినే త్యక్త్వా వైరమప్రతియాత్య చ।
అకీర్తిం సర్వలోకేషు గచ్ఛేయం శాశ్వతీః సమాః ॥ 3-37-90(17217)
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ వృత్రహా పాండునందనం।
సాంత్వయఞ్శ్లక్ష్ణయా వాచా సర్వలోకనమస్కృతః ॥ 3-37-91(17218)
యదా ద్రక్ష్యసి భూతేశం త్ర్యక్షం శూలధరం శివం।
తదా దాతాఽస్మి తే తాత దివ్యాన్యస్త్రాణి సర్వశః ॥ 3-37-92(17219)
క్రియతాం దర్శనే యత్నో దేవస్య పరమేష్ఠినః।
దర్శనాత్తస్య కౌంతేయ సంసిద్ధః స్వర్గమేష్యసి ॥ 3-37-93(17220)
ఇత్యుక్త్వా ఫల్గునం శక్రో జగామాదర్శనం పునః।
అర్జునోప్యథ తత్రైవ తస్థౌ యోగసమన్వితః ॥ 3-37-94(17221)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారేత అరణ్యపర్వణి అర్జునాభిగమనపర్వణి సప్తత్రింశోఽధ్యాయః ॥ 37 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-37-2 వివిక్తేఽవితథప్రజ్ఞమితి క. పాఠః ॥
3-37-5 దైవం ఇంద్రవరుణాద్యస్త్రం।
బ్రాహ్మం బ్రహ్మాస్త్రం. చికిత్సా పరప్రయుక్తానాం ప్రతీకారః ॥
3-37-6 గురువత్ గురుష్వివ ॥
3-37-7 శాంతిం దోషపరిహారం కర్తుం వ్యవహరంతి యతంతే।
శక్తిం సామర్థ్యే న హాపయిష్యంతి త్యాజయిష్యంతి అపితు ఉద్దీపయిష్యంతి ॥
3-37-10 ఉపనిషత్ రహస్యవిద్యా ॥
3-37-11 తయా ప్రయుక్తయా సంయగితి ఝ. పాఠః ॥
3-37-12 ప్రతిపాలయ ప్రాప్నుహి ॥
3-37-13 మార్గం న దదత్ అదదత్ ॥
3-37-14 బలం సర్వాస్త్రరూపం ॥
3-37-15 తతః శక్రాత్ ॥
3-37-16 దీక్షితః స్వీకృతవ్రతః ॥
3-37-17 అధ్యాపయత విద్యయాయోజితవాన్ ॥
3-37-18 అనుజజ్ఞే గమనాయ అనుజ్ఞాతవాన్ ॥
3-37-51 జ్యేష్టాపచయీ జ్యేష్ఠపూజనశీలః ॥
3-37-55 గౌరితి బహుపురుషభోగ్యేత్యుపహాసః ॥
3-37-56 అభాషత శత్రుర్యత్ తస్మాద్దుఃఖాదిదం త్వద్వియోగజమితి పూర్వేణ సంబంధః ॥
3-37-69 ప్రాతిష్ఠత మహాబాహుః సుమనాః ప్రీతిమాంస్తదేతి క. పాఠః ॥
3-37-71 శుష్మిణఓ బలినః ॥
3-37-81 వినీతౌ, జితౌ క్రోధహర్షౌ యైః ॥
3-37-88 కామాన్ కాంయంత ఇతి వ్యుత్పత్త్యా ఇష్టాన్ ॥
3-37-90 అప్రతియాత్యానిస్తీర్య ॥
 శ్లోకాలు.jpg "మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు")
